از قاره سیاه تا آسیا؛ چرا روسیه تحت رهبری پوتین برای قدرت‌های میانی جذاب است؟

به گزارش پایگاه خبری خبربین آنلاین ،به نقل از تجارت نیوز، وقتی غرب پس از حمله‌ روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تحریم‌های سنگینی علیه مسکو وضع کرد، تقریبا تمام کشورهای جهانِ جنوب از اعمال محدودیت‌ها سر باز زدند. تلاش‌های دولت بایدن برای جلب مشارکت کشورهای آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا جهت هم‌صدایی با بلوک غرب علیه روسیه بی‌نتیجه ماند و تنها یک بازیگر به خواسته‌های واشنگتن تن داد: سنگاپور.

با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، موضوع فشار بر روسیه همچنان در دستور کار باقی ماند، اما این‌بار ابزار ترجیحی او تعرفه‌ها بود. ترامپ به‌تازگی هند را هدف قرار داده و با وضع تعرفه‌ ۲۵ درصدی اضافه بر واردات این کشور، قصد دارد دهلی‌نو را وا دارد تا خرید نفت از مسکو را متوقف سازد.

چرا جنوبِ جهانی با واشنگتن هم صدا نمی‌شود؟

پس از تلاش‌های پر فراز و فرود ترامپ برای برقراری صلح در اوکراین، آخرین نشست‌ها در آلاسکا و واشنگتن امیدهایی را زنده کرد. با این‌ حال، نتیجه نهایی همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. لیندسی گراهام، سناتور برجسته جمهوری‌خواه، همچنان تهدید می‌کند که هزینه‌های سنگین‌تری علیه هر کشوری که از روسیه انرژی خریداری کند – مانند هند و برزیل – اعمال خواهد شد تا ولادیمیر پوتین به پایان جنگ وادار شود.

جهان جنوب خواهان چندقطبی شدن نظم جهانی‌اند. برای نمونه، کشورهای عضو بریکس (که هشت مورد از ده عضو آن از جهان جنوب هستند) در اجلاس ژوئیه در ریو دو ژانیرو بر «یافتن راه‌حل‌های مشترک برای چالش‌های جهانی و تقویت جهان چندقطبی» تاکید کردند. به باورشان چندقطبی شدن می‌تواند «فرصت‌های بیشتری برای کشورهای جهان جنوب برای شکوفایی، همکاری و جهانی‌سازی عادلانه‌تر فراهم کند».

ساختار چند قطبی در برابر نظم دو قطبی

نظریه‌پردازان نئورئالیست مانند والتز بر این باورند که جهان دو قطبی پایدارتر از نظم چند قطبی است. اما برای کشورهایی که در حال رشدند، سه قدرت بزرگ بهتر از دو قدرت قلمداد می‌شود. ساختار دو قطبی کشورها را مجبور می‌کند یا به یک بلوک بپیوندند یا خطر تبدیل شدن به میدان جنگ نیابتی را به جان بخرند. در حالی‌ که ساختار سه‌قطبی (G-3) چنین فشارهایی را کاهش می‌دهد و امکان مانور بیشتری برای قدرت‌های میانه فراهم می‌کند. به همین دلیل، ادامه بقا و حضور روسیه به‌عنوان سومین قدرت بزرگ برای بیشتر کشورهای جهان جنوب مطلوب است. چند قطبی فضای استراتژیک وسیع‌تری برای آن‌ها ایجاد کرده و حتی می‌تواند فرصت دستیابی برخی کشورها به جایگاه قدرت بزرگ در آینده را فراهم سازد.

در نهایت باید گفت، دیدگاه نسبتا مثبت جهان جنوب به روسیه به واسطه تلاش‌های مسکو نیز تقویت می‌شود. پوتین روابط با ویتنام را تعمیق کرده، تعاملاتش با هند را علی‌رغم تهدیدهای واشنگتن همچنان مستحکم نگاه داشته است. بی دلیل نیست که رئیس‌جمهور اندونزی به‌جای شرکت در نشست گروه هفت راهی روسیه شد. مسکو نشان داده که نه‌تنها منزوی نشده، بلکه همچنان مدعی قدرتی است بزرگ و در برابر سلطه آمریکا تا حد توان مقاومت می‌کند.

انتهای پیام/