بازتاب سفر پزشکیان در رسانه‌های آذربایجان: فصل نو و برادری

به گزارش پایگاه خبری خبربین آنلاین ،سفر رسمی یک روزه «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهور ایران، به جمهوری آذربایجان در تاریخ ۸ اردیبهشت، رویدادی دیپلماتیک قابل‌توجه بود. این اولین سفر او از زمان تصدی مقام ریاست جمهوری و اولین سفر یک رئیس‌جمهور ایران به آذربایجان در نزدیک به ۶ سال گذشته بود.

این سفر در پس‌زمینه روابط پرتنش اخیر انجام شد که ناشی از عواملی چون حمله سال ۲۰۲۳ به سفارت آذربایجان در تهران، روابط نزدیک باکو با اسرائیل و اختلافات بر سر کریدورهای حمل‌ونقل (زنگه‌زور) بود.

این سفر در رسانه‌های آذربایجان بازتاب گسترده‌ای داشت. لحن کلی این رسانه‌ها عمدتاً مثبت و خوش‌بینانه بود، به ویژه در رسانه‌های وابسته به دولت و طرفدار دولت. پوشش خبری، سفر را به عنوان یک ابتکار دیپلماتیک موفق با هدف عادی‌سازی و تقویت روابط چارچوب‌بندی کرد. گزارش‌دهی بی‌طرفانه و واقعی در مورد جنبه‌های لجستیکی (ورود، ملاقات‌ها، خروج) نیز رایج بود.

اصطلاح «فصل جدید» به صراحت توسط رسانه‌هایی مانند آپا و ترند استفاده شد و در تحلیل دیدگاه تهران که توسط کالیبر گزارش شده، به آن اشاره شد. این چارچوب بر گسست از منفی‌گرایی اخیر تأکید دارد.

تقویت روابط، برادری و دوستی، به طور مکرر در سراسر رسانه‌های آذربایجان، با نقل قول از مقامات و افزودن تفسیر، تأکید شد. استفاده از عبارت “برادر عزیز” توسط رؤسای جمهور توسط کالیبر به عنوان امری قابل توجه برجسته شد.

کالیبر مستقیماً سفر را به عنوان غلبه بر بحران اخیر چارچوب‌بندی کرد. تحلیل ترند نشان داد که هدف سفر “بستن فصل قدیمی” بوده است.

این سفر به عنوان ذاتاً موفق و یک تحول مثبت، دیپلماسی موفق و گام مهم به تصویر کشیده شد.

تأکید الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان بر این اصول احترام متقابل گزارش شد، که روابط تجدید شده را بر پایه‌ای قابل قبول برای آذربایجان چارچوب‌بندی می‌کند.

استفاده مداوم از چارچوب‌بندی مثبت در رسانه‌های اصلی آذربایجان نشان‌دهنده یک روایت هماهنگ یا به شدت هدایت‌شده است که بر آشتی و پتانسیل آینده تأکید می‌کند و احتمالاً هم مخاطبان داخلی و هم بین‌المللی را هدف قرار می‌دهد.

این روایت به طور استراتژیک اصطکاک‌های اخیر را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد. تکرار عبارات مثبت خاص (فصل جدید، برادری، موفقیت‌آمیز) در رسانه‌های مختلف مرتبط با دولت (آپا، ترند، آذرتاج، کالیبر) بعید است صرفاً تصادفی باشد.این امر به یک استراتژی ارتباطی عمدی توسط دولت آذربایجان اشاره دارد که از طریق کانال‌های رسانه‌ای کنترل‌شده یا همسو منتشر می‌شود. به نظر می‌رسد هدف، نمایش تصویری از موفقیت دیپلماتیک، ثبات منطقه‌ای تحت نفوذ آذربایجان و روابط آینده‌نگر با ایران است و در نتیجه تأثیر رویدادهای منفی اخیر مانند حمله به سفارت یا اختلافات ژئوپلیتیکی را به حداقل می‌رساند.

مضامین کلیدی برجسته شده در پوشش خبری رسانه‌های آذربایجان عبارتند از: پوشش دقیق مراسم استقبال رسمی، دیدارهای محدود و گسترده بین رؤسای جمهور علی‌اف و پزشکیان و امضای تبادل اسناد، ادای احترام پزشکیان در مقبره حیدر علی‌اف و خیابان شهدا، بازدید از مسجد بی‌بی‌هیبت، تأکید بر سفر به عنوان گامی در جهت احیای تقویت روابط و برجسته سازی خطاب کردن رؤسای جمهور به یکدیگر با عنوان “برادر عزیز” به عنوان شاهدی بر غلبه بر بحران.

فرصت‌های اقتصادی: تجارت، سرمایه‌گذاری و کریدورهای حمل و نقل

رسانه های جمهوری آذربایجان تمرکز قابل توجهی بر مجمع تجاری آذربایجان و ایران با حضور هر دو رئیس جمهور با اشاره به هیئت تجاری بزرگ ایران (بیش از ۱۲۰ نفر) داشتند.

سخنرانی علی‌اف در مجمع، ابراز نارضایتی از حجم تجارت فعلی (کمتر از ۱ میلیارد دلار) و درخواست اقدامات مشخص برای افزایش تجارت، سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاری‌های مشترک، توسط آذرتاج و ترند گزارش شد. تحلیل ترند به هدف تجاری ۱۰ میلیارد دلاری اشاره کرد.

کریدور حمل و نقل بین‌المللی شمال-جنوب به عنوان حوزه کلیدی همکاری و اولویت استراتژیک ذکر شد. علی‌اف اشاره کرد که آذربایجان بخش خود را تکمیل کرده است.

کریدور ارس توسط علی‌اف به عنوان پروژه‌ای که بخش اصلی آذربایجان را از طریق خاک ایران به جمهوری خودمختار نخجوان متصل می‌کند، متمایز از مفاهیم دیگر، با پل جاده‌ای در حال تکمیل، برجسته شد.

تحلیل ترند نیز بر این مسیر تأکید کرد. کاسپین نیوز به صراحت این موضوع را به مسدود کردن مسیر زنگه‌زور توسط ارمنستان مرتبط دانست. «او سی مدیا» اشاره کرد که پزشکیان این مسیر از طریق ایران را به عنوان جایگزینی برای کریدور زنگه‌زور از طریق ارمنستان پیشنهاد کرده است.