ضرورت تغییر حکمرانی منابع طبیعی کشور در بحران بی آبی

به گزارش پایگاه خبری خبربین آنلاین ،در بیانیه ای هماهنگ دانشگاه و متخصصان صنعت آب در بیش از ۱۸ انجمن علمی آب ایران و کنشگران محیط زیست و انجمن های صنفی و فعالان اجتماعی از خواسته های به حق استاندار خوزستان در اصلاح حکمرانی آب و محیط زیست در پی تشدید مشکلات شدید آبی و آتش سوزی های اخیر هورالعظیم و نخیلات آبادان و شور شدن آب ها در پایین دست رودخانه کارون و جراحی وکرخه و استیصال مردم از بی آبی حمایت کردند.
این بیانیه در شرایطی صادر شده است که دکتر پزشکیان ریاست جمهوری نیز به شرایط بد حکمرانی آب اشاره داشته و بر لزوم اعمال تغییرات حدی در این بخش تاکید کرده و کم آبی و شرایط خاص تامین آب در تهران و ۵۰شهر دیگر کشور بحرانی شده است.
و با توجه به مدل های پیش یابی به نظر می رسد که سال آبی آینده نیز با پاییز خشکی را در پیش داشته باشد که بحران آب را پیچیده تر می کند .

بسمه تعالی

*بیانیه در حمایت از مواضع دکتر محمدرضا موالی‌زاده، استاندار خوزستان، درباره بحران آب و لزوم* *اصلاح حکمرانی منابع طبیعی کشور*

ما امضاکنندگان این بیانیه، از فعالان محیط زیستی، اجتماعی، صنفی و رسانه‌ای، با نگاهی ملی به ضرورت نجات خوزستان و تضمین امنیت سرزمینی ایران، حمایت قاطع خود را از مواضع صریح، شفاف، علمی و مبتکرانه‌ی جناب آقای دکتر محمدرضا موالی‌زاده، استاندار خوزستان، اعلام می‌داریم.

ایشان در ماه‌های گذشته با رویکردی بی‌سابقه در میان مقامات عالی استانی کشور، با صراحت از عدالت آبی، توسعه پایدار، حفظ اکوسیستم‌های حیاتی، بازنگری در الگوی حکمرانی آب و مخالفت اصولی با طرح‌های آسیب‌زای انتقال آب دفاع کرده‌اند. این مواضع، نه‌تنها در راستای منافع مردم خوزستان، بلکه ضامن بقای زیست‌محیطی ایران و تضمین امنیت آب و غذا برای نسل‌های آینده است.

ما با تأکید بر اهمیت تداوم این جریان فکری تحول‌خواه و زیست‌بنیان، نکات زیر را به عنوان مطالبات ملی، ضروری و راهبردی مطرح می‌کنیم:

۱. توقف فوری طرح‌های جدید سدسازی و انتقال آب بین‌حوضه‌ای از خوزستان

احداث سدهای مخربی چون سد خرسان ۳ و سد ماندگان و نیز تداوم طرح‌های انتقال آب از سرچشمه‌های کارون و دز و کرخه، بدون ارزیابی زیست‌محیطی و اجتماعی، از عوامل اصلی خشکی تالاب‌ها، فرونشست زمین، نابودی معیشت جوامع محلی و افزایش مهاجرت در خوزستان است. این اقدامات برخلاف اصل پنجاهم قانون اساسی و تعهدات زیست‌محیطی کشور بوده و باید متوقف شوند. استفاده مجدد از پساب، کاهش تلفات شبکه، و تأمین نیاز مناطق مرکزی از منابع خودشان، جایگزین‌های پایدارتری هستند.

۲. اصلاح بهره‌برداری از منابع آب سطحی و زیرزمینی و توقف صدور مجوزهای جدید برداشت

افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی، کاهش کیفیت آب شرب، و تخریب اکوسیستم‌های آبی نتیجه‌ی بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آبی خوزستان است. اجرای سیاست‌های بازدارنده در برابر برداشت‌های غیرمجاز، مدیریت مصرف در بخش‌های مختلف و اولویت دادن به تأمین آب شرب و حقابه‌های زیست‌محیطی، امری حیاتی و فوری است.

۳. تغییر الگوی کشت از محصولات آب‌بر به گونه‌های مقاوم و سازگار با اقلیم

یکی از راهکارهای اساسی برای تعادل در مصرف آب، تغییر سیاست‌های کشاورزی به نفع کشت‌های کم‌مصرف، بومی، سودآور و سازگار با اقلیم خشک و نیمه‌خشک است. حذف یارانه‌های پنهان برای کشت‌های آب‌بر، توسعه کشت گلخانه‌ای، ترویج کشت با مزیت اقتصادی بالا باید در اولویت قرار گیرد.

۴. بازنگری در مفهوم «اقلام استراتژیک» و توقف توسعه‌ی بی‌رویه‌ی صنایع آب‌بر در مناطق بحرانی وکم آب

توسعه‌ی نامتوازن صنایع سنگین، به‌ویژه در نواحی بحرانی کم آب، و اصرار بر تولید محصولات موسوم به اقلام “استراتژیک” بدون ملاحظه توان اکولوژیک ، آسیب‌زننده است. راهبردهای توسعه باید به‌جای تمرکز بر افزایش بی‌رویه تولید، بر پایداری اکوسیستم، بهره‌وری، و ارزش‌افزوده‌ی محلی استوار باشند.

۵. ترویج حکمرانی مشارکتی و حوضه آبریز محور با تکیه بر عدالت زیست‌محیطی و اجتماعی

تغییر بنیادین در رویکرد حکمرانی منابع طبیعی کشور، از مدل مهندسی-پروژه‌محور فعلی به حکمرانی یکپارچه، مشارکتی و مبتنی بر دانش و ظرفیت‌های بومی و توسعه روستایی ، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. تعادل میان منابع و مصارف در سه‌گانه‌ی آب، انرژی و غذا باید در قالب یک ساختار سیاست‌گذاری هم‌بسته و هماهنگ طراحی شود.

این ساختار باید به‌گونه‌ای باشد که تعادل میان مصرف آب، انرژی و خاک برای تولید غذا حفظ شود، فرونشست زمین متوقف گردد، سهم ایران در گرمایش زمین به صفر میل کند، و امنیت غذایی کشور از طریق اصلاح ساختارهای اقتصادی، مراودات بین‌المللی، نظام صادرات و واردات و بازرگانی کشاورزی بازتنظیم گردد.

*در پایان، ما از کلیه‌ی نهادهای مردمی، صنفی، رسانه‌ای، دانشگاهی و سیاسی سراسر کشور دعوت می‌کنیم با حمایت از مواضع دکتر موالی‌زاده، از شکل‌گیری یک جریان ملی برای اصلاح حکمرانی منابع آب و نجات سرزمین ایران حمایت کنند.*

این مسیر، تنها راه حفظ حیات در ایران، و تنها فرصت باقیمانده برای جلوگیری از فاجعه‌ی ملی در خوزستان و سایر استان‌های بحران‌زده کشور است.

انتهای پیام/