بانک مرکزی در مصاف با تورم

به گزارش خبربین آنلاین؛  بانک مرکزی چند وقت پیش گزارشی از متغیرهای پولی کشور در خرداد ماه امسال را منتشر کرد. طبق این گزارش رقم نقدینگی در کشور به عدد ۸۳۵۳ هزار میلیارد تومان رسیده است که نسبت به میزان نقدینگی در خرداد ۱۴۰۲، ۲۶.۸ درصد بیشتر است.

این میزان نقدینگی با دلار مرکز مبادله حدود ۱۷۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار است.کل سرمایه‌گذاری خارجی در سال ۱۴۰۲ که بیشترین میزان سرمایه‌گذاری خارجی در ۱۶ سال اخیر در کشور بوده رقمی حدود ۵.۵ میلیارد دلار داشته است.

بنابراین حجم نقدینگی در کشور در خرداد ماه امسال ۳۱ برابر سرمایه‌گذاری خارجی در کشور است.میزان رشد نقدینگی در ۱۲ ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل از آن ۲۹ درصد رشد داشته است که این عدد ۲.۳ درصد بیشتر از نرخ رشد نقدینگی در ۱۲ ماه منتهی به خرداد امسال است.

این رقم نشان می‌دهد که سیاستگذار پولی موفق شده نرخ رشد نقدینگی را کاهش دهد. سال گذشته کل نقدینگی کشور در خرداد ماه سال ۱۴۰۲، ۶۵۸۵ هزار میلیارد تومان بوده است.

نقدینگی به مجموعه پول (اسکناس و سپرده‌های دیداری) و شبه پول (قرض‌الحسنه پس انداز و سپرده‌های تا ۵ سال) در دست اشخاص گفته می‌شود.اهمیت نقدینگی در تاثیر آن بر روی تورم است.

اگر رشد نقدینگی و رشد اقتصادی و بخش واقعی اقتصاد با هم متناسب نباشند، رشد نقدینگی منجر به تورم و افزایش قیمت کالاها می‌شود.

در دهه ۹۰ نقدینگی به طور میانگین ۲۵ درصد رشد داشته است در حالی که رشد اقتصادی و رشد تولید تقریباً صفر بوده است.

رشد میانگین ۲۵ درصدی نقدینگی خودش را در تورم نشان می‌دهد و مستقیماً مردم را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

بانک مرکزی در دو سه سال اخیر تلاش کرد رشد نقدینگی را کاهش دهد تا از این طریق تورم کاهش پیدا کند؛ به طوری که آن را از ۴۳ درصد در اواخر سال ۱۴۰۰ به کمتر از ۲۳ در فروردین امسال رساند.

برخی از کارشناسان با رویکرد بانک مرکزی مخالف‌اند و معتقدند با کنترل رشد نقدینگی نمی‌توان تورم را کنترل کرد. وحید شقاقی شهری، اقتصاددان معتقد است «اثرات کاهش رشد نقدینگی و نرخ تورم امکان ماندگاری در میان مدت و بلند مدت را نخواهد داشت و تنها در کوتاه مدت شاید توفیقی حاصل شود.»

مهدی موسوی کارشناس اقتصادی اما معتقد است زمانی که نقدینگی خلق می‌شود اگر به سمت تولید سوق داده نشود به سوی بازارهای غیرمولد حرکت می‌کند که می‌تواند تورم شدیدی را ایجاد کند اصلا بر همین اساس است که «کاهش رشد نقدینگی در بلندمدت یکی از مولفه‌های اثر گذار بر مهار تورم به شمار می‌رود»

از این رو کاهش نقدینگی که رخ داده می‌تواند آثار زیادی از جمله کنترل تورم داشته باشد به شرطی که سایر عوامل موثر در تورم هم به نحو مناسب مدیریت شود.موضوع نقدینگی و اثرات آن بر روی تورم از موضوعاتی است که پژوهشگران زیادی بر روی آن کار کرده‌اند.

در یکی از این پژوه‌ها که در نشریه پژوهش‌های اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس منتشر شده است رابطه تورم و رشد نقدینگی در اقتصاد ایران بررسی شده و نتایج آن نشان می‌دهد که در بلند مدت یک درصد افزایش در رشد نقدینگی به افزایش ۰.۸۹ درصدی تورم منجر می شود.