هانتاویروس چیست و چه علائمی دارد؟

امیر طالب زاده| به گزارش پایگاه خبری خبربین آنلاین ،در هفته‌های اخیر، نام «ویروس هانتا» دوباره در صدر اخبار جهانی قرار گرفته است. شبکه‌های اجتماعی پر شده‌اند از خبرهایی درباره مرگ‌های ناگهانی، قرنطینه مسافران و احتمال آغاز یک بحران جهانی تازه. بعضی کاربران حتی ادعا کرده‌اند که «۱۰ نفر در یک روز» بر اثر این ویروس جان باخته‌اند.

اما واقعیت چیست؟

آیا هانتا می‌تواند به یک پاندمی شبیه کرونا تبدیل شود؟

و چرا سازمان جهانی بهداشت دوباره هشدار داده است؟

در این گزارش جامع و به‌روز، آخرین اطلاعات علمی و خبری درباره شیوع هانتا در سال ۲۰۲۶ را بررسی می‌کنیم؛

دکتر علی نیک فرجام، مدیر گروه مدیریت مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، در خصوص این ویروس توضیح می‌دهد: بیماری «هانتاویروس» بیماری کاملاً جدیدی نیست؛ اما در هفته‌های اخیر، پس از وقوع چند مورد مرگبار در یک کشتی گردشگری بین‌المللی، دوباره به تیتر اول رسانه‌های جهان تبدیل شده است. سویه‌ای که اکنون نگرانی جهانی ایجاد کرده اند «ویروس آند (Andes virus) نام دارد؛ چون برخلاف بیشتر هانتاویروس‌ها، در موارد محدودی می‌تواند از انسان به انسان منتقل شود.

ویروس هانتا (Hantavirus) خانواده‌ای از ویروس‌هاست که عمدتاً در بدن جوندگان زندگی می‌کنند و از حیوان به انسان منتقل می‌شوند. این ویروس می‌تواند باعث بیماری‌های شدید ریوی یا کلیوی شود و در موارد خطرناک به نارسایی تنفسی و مرگ منجر شود.

برخلاف ویروس کرونا، هانتا معمولاً از انسان به انسان منتقل نمی‌شود. اما یک سویه خاص به نام «ویروس آندز» (Andes Virus) استثناست و می‌تواند انتقال محدود انسانی داشته باشد؛ موضوعی که دلیل نگرانی‌های اخیر جهانی شده است.

علائم ویروس هانتا چیست؟

یکی از خطرناک‌ترین ویژگی‌های هانتا این است که در روزهای اول شبیه یک سرماخوردگی ساده یا آنفلوآنزا به نظر می‌رسد.

علائم اولیه هانتا ویروس

• تب شدید
• خستگی ناگهانی
• درد عضلات
• سردرد
• تهوع و استفراغ
• اسهال
• درد کمر و ران

اما چند روز بعد بیماری می‌تواند ناگهان وارد مرحله بحرانی شود.

مرحله خطرناک بیماری

در این مرحله:

• مایع وارد ریه‌ها می‌شود
• بیمار دچار تنگی نفس شدید می‌شود
• اکسیژن خون افت می‌کند
• احتمال نارسایی قلبی و تنفسی بالا می‌رود

در برخی بیماران، وضعیت طی فقط ۲۴ تا ۴۸ ساعت بحرانی می‌شود.

دو نوع اصلی بیماری هانتا

۱. سندرم قلبی-ریوی هانتا (HPS)

این نوع در قاره آمریکا دیده می‌شود و همان بیماری مرتبط با شیوع اخیر کشتی است.

ویژگی‌ها:

• درگیری شدید ریه
• نارسایی تنفسی
• مرگ‌ومیر بالا

نرخ مرگ‌ومیر: حدود ۳۸ تا ۵۰ درصد

۲. تب هموراژیک با سندرم کلیوی (HFRS)

این نوع بیشتر در آسیا و اروپا دیده می‌شود.

علائم:

• آسیب شدید کلیه
• درد شکم
• خونریزی زیرپوستی
• افت فشار خون

ویروس هانتا چگونه منتقل می‌شود؟

مهم‌ترین منبع انتقال، جوندگان هستند.

ویروس در موارد زیر وجود دارد:

• ادرار موش
• مدفوع
• بزاق

وقتی این مواد خشک شوند، ذرات آلوده وارد هوا می‌شوند و انسان آن‌ها را تنفس می‌کند.

راه‌های انتقال هانتا

راه انتقال میزان خطر

تنفس گردوغبار آلوده بسیار بالا

تماس مستقیم با فضولات بالا

غذای آلوده متوسط

گاز گرفتن موش کمتر

انتقال انسان به انسان نادر (فقط برخی سویه‌ها)

تشخیص پزشکی هانتا در سال ۲۰۲۶

پزشکان اکنون از مجموعه‌ای از نشانه‌های آزمایشگاهی برای تشخیص سریع‌تر استفاده می‌کنند.

پنج نشانه مهم آزمایشگاهی

آیا درمان قطعی وجود دارد؟

تا امروز، درمان اختصاصی قطعی برای هانتا وجود ندارد. درمان فعلی فقط حمایتی است.

روش‌های درمان

• بستری در ICU
• اکسیژن‌درمانی
• دستگاه تنفس مصنوعی
• کنترل فشار خون
• استفاده از ECMO در موارد بحرانی (ECMO دستگاهی است که موقتاً کار قلب و ریه را انجام می‌دهد تا بدن فرصت بازیابی پیدا کند. این روش فقط در بیمارستان‌های پیشرفته استفاده می‌شود و برای بیماران بسیار بدحال کاربرد دارد)

آیا ویروس هانتا کشنده است؟

ویروس هانتا دوباره توجه جهان را به خود جلب کرده است؛ به‌خصوص پس از شیوع اخیر در کشتی تفریحی MV Hondius و شناسایی سویه «آندز» که امکان انتقال محدود انسانی دارد.

اگرچه این ویروس بسیار خطرناک و دارای مرگ‌ومیر بالاست، اما کارشناسان معتقدند احتمال تبدیل شدن آن به یک پاندمی جهانی مانند کرونا پایین است.

مهم‌ترین نکته، آگاهی عمومی و تشخیص زودهنگام است. افرادی که سابقه تماس با جوندگان یا سفر به مناطق آلوده داشته و دچار تب و تنگی نفس می‌شوند، باید سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کنند.